Totlalui
Altepetl Makuilojtli eltok neliijtiko chinanko Nauatl ne kanajya kuatitlanko tlen Uastlaj tlen uanyatlatskitok “Veracruz, México”. Tiitstokej pan iyolo tochinanko, kiijtoaj, pan itlatlajkopaj tochinanko tlen kampeka uan uajkapayotl.
Pan totlalui tisenkuiliaj ika achiyok totekij tlen tojuajkapauaj, tijtokaj sintli, etl, ayojtli, uajtli uan sekinok xiuimej tlen moixmati san ne. Titlatojtokaj kemaj tlaauetsi, ika metstli uan ika maluili tlayaualoli tlen kemaj tona uan tlaauetsi.
Tijpiyaj ixkauilistli tijpijpiyasej uan tijmokuitlauisej tokuatitlaj tlen neltlachachamakatok kampa eltok topajuaj, kense chalchokotl, guanabanaj, kokaj, apole uan kuatinij kense kopali, metl, amate uan miak tlamantli.
Ken kiijtoaj nauatinij moneki moijtos tlen melauak, uan para ma ueli moijto tlen melauak, moneki tisanilosej totlajtol Nauatl. Tijsenkuiliaj tisaniloaj totlajtol, tlen motsakuiltok ken pejki kauitl.
Ni yani totlalui. Ya tlali tlen touajkapauaj, totlalui tlen namaj uan tlali tlen kampa ualouij totepotsko.
**Tlen moita tlen pan nochi tlaltipaktli tlen totekij kisenkuilia momokuitlauia kanajya maluili, ni amo mopanextia teixpaj inintokaj tochantsitsij yon toaltpej. Tlan inkinekij intechuanyatekitisej, xitechnojnotsa ika tojuantij uan tichyolpaktis timechpanoltilisej tlen moneki.
Tlan moneki achiyok tlapanextili ika tlen totekij tlamokuitlauilistli tlen ne kanajya maluili uan tlapaleuilistli ika tlakuapilistli tlen achiyok tlen 20 acres tlen totlalui maluili, xijpoua nikaj.